Phù khi mang thai chữa bằng đông y

0
211
Phù khi mang thai

PHÙ THŨNG KHI MANG THAI – TỬ THŨNG

Phù khi mang thai: Có thai khoảng 3-4 tháng đến 6-7 tháng sinh ra phù thũng, gọi là tử thũng. Sách Kim quỹ yếu lược gọi bệnh này là thai nghén có thủy khí. Thiên phụ nhân nhâm thần bệnh mạch chứng tính trị có chép: Thai nghén có thủy khí, mình nặng, tiểu tiện không lợi, gai gai ớn lạnh, đứng dậy thì đầu xây xẩm, dùng bài Quỳ tử phục linh tán làm chủ”. Như vậy căn cứ vào câu: có thủy khí mình nặng, tiểu tiện không lợi, là nói rõ đường nước trong kinh mạch, không thông, ngấm vào da thịt thì có thể sinh ra chứng thủy thũng, đó cũng là triệu chứng thai thũng.

Các gia y đời sau lại căn cứ vào bộ vị và chứng trạng của bệnh thũng mà chia ra những tên gọi như: tử thũng, tử khí, tử mãn, thai thũng, xuệ cước, sứu cước.

* Đầu mặt và khắp mình phù thũng, đái ít là thủy khí gây ra bệnh, gọi là tử thũng.

* Sưng từ đầu gối xuống chân, đi đái nhiều thuộc thấp khí, gây ra bệnh gọi là tử khí.

* Lúc thai đã 6-7 tháng, khắp mình đều thũng, bụng trướng mà suyễn, gọi là tử mãn.

* Chỉ hai chân thũng mà dạ dày đau thuộc thấp, gọi là sứu cước, da mỏng thuộc thủy, gọi là xệ cước.

Đó đều là chứng thũng trướng trong khi có thai, cho nên cả mấy chứng gọi chung là thai thũng.

Chứng trạng bệnh phù khi mang thai có thể chia ra làm 2 loại: thủy thấp và khí trệ. Do thủy thì phần nhiều da mỏng màu trắng bóng, ấn vào thì lỏm xuống mà khó nổi lên. Do khí thì phần nhiều da dày, màu sắc không đổi, ấn xuống nổi lên ngay.

NGUYÊN NHÂN PHÙ KHI MANG THAI

  1. Tỳ hư

      Tỳ hư dương, khí ở trung tiêu không chuyển vận được làm cho khí thấp nhiệt của thủy cốc ngấm vào da thịt, tràn ra tay chân.

  1. Thận hư

Mệnh môn hỏa suy kém, thận dương bất túc, không thể làm ấm cho tỳ thổ và chuyển xuống bàng quang được, các quan khiếu không thông cho nên đường nước tràn ngập.

  1. Thủy thấp

Khi có thai thì kinh huyết bế tắc, nếu vốn có nước đọng, thủy khí và huyết đọng lại, ngấm vào da thịt.

  1. Khí trệ

Có thai mà thai khí uất đọng, đường lên xuống bế tắc, khí trệ không thông thành ra thũng trướng.

CHỮA PHÙ KHI MANG THAI

  1. Phù khi mang thai do tỳ hư

1.1. Triệu chứng

Có thai mặt mắt và hai chân phù thũng, sắc mặt úa vàng, tinh thần mỏi mệt, sức lực kém, ngại nói, tay chân lạnh, miệng nhat, ngực tức, đại tiện lỏng, tiểu tiện ngắn, lưỡi nhợt rêu mỏng mà nhuận, mạch hư hoạt.

1.2. Phương pháp điều trị: điều bổ tỳ, hành thủy.

1.3. Phương thuốc: dùng bài Toàn sinh bạch truật tán

Bạch truật 12g Phúc bì 8g
Phục linh bì 8g Trần bì 8g
Sinh khương bì 4g

 

  1. Phù khi mang thai do thận hư

2.1. Triệu chứng

    Có thai vài tháng thấy mặt phù, tay chân thũng, sắc mặt xám, tim hồi hộp, hơi thở ngắn, chân sợ lạnh, lưng trướng, bụng đầy, lưỡi nhợt, rêu mỏng trắng mà trơn, mạch hoạt trì.

2.2. Phương pháp điều trị: ôn thận, hành thủy.

2.3. Phương thuốc: dùng bài Chân vũ thang

Phục linh 12g Bạch thược 12g
Bạch truật 12g Phụ tử chế 6g
Sinh khương 4g

 

  1. Phù do thủy thấp

3.1. Triệu chứng

     Có thai tay chân mình mẩy phù thũng, da dẻ sáng bóng, sắc mặt trắng nhuận, đầu căng xây xẩm, tim hồi hộp, ngực đầy buồn nôn, lưng gối mỏi rũ, tiểu tiện không lợi, đại tiện lỏng, rêu lưỡi trắng nhờn, mạch trầm hoãn.

Nếu nước đọng trong bào thai làm cho thai bị thũng đầy thì bụng to lạ thường, ngực bụng trướng đầy, khí ngịch lên không an.

3.2. Phương pháp điều trị: hành thủy, lợi thấp.

3.3. Phương thuốc: dùng bài Phục linh đạo thủy thang.

Phục linh 12g Mộc huwong 6g
Tang bạch bì 12g Tân lang 6g
Trạch tả 12g Bạch truật 12g
Trư linh 12g Mộc quả 12g
Tô ngãnh 10g Đại phúc bì 6g
Súc sa 6g Trần bì 6g

* Nếu bụng trướng nhiều thì gia chỉ xác.

* Nếu suyễn thở thì gia đình lịch tử.

* Nếu đùi và chân thũng thì gia phòng kỷ.

Trường hợp nước trong thai thũng đầy thì dùng bài Thiên kim lý ngư thang.

Bạch linh 16g Bạch thược 12g
Bạch truật( sao đất) 20g Đương quy ( rửa rượu) 12g

Tán nhỏ, cá chép 1 con, đánh vẩy móc bỏ ruột, nấu với nước sôi, lấy nước cốt mỗi lần dùng 2 chén nước ấy cho vào 20g thuốc bột trên, thêm 3 lát gừng, quất bì chút ít, sắc còn 7 phân uống vào lúc bụng đói.

  1. Phù khi có thai do khí trệ

4.1. Triệu chứng

    Có thai sau 3 tháng, chân phù thũng trước, dần tới đùi và bụng, sắc da không thay đổi, đi đứng khó khăn, tinh thần uất ức, đầu choáng căng đau, ngực bụng đầy trướng, ăn ít, rêu lưỡi dày nhớt, mạch trầm huyền mà nhạt.

4.2. Phương pháp điều trị: điều khí, tiêu trệ

4.3. Phương thuốc: dùng bài Thiên tiên đằng tán

Thiên tiên đằng Trần bì Ô dược
Cam thảo Hương phụ chế

Các vị bằng nhau, tán bột, mỗi lần dùng 20g gia thêm gừng 3 lát, mộc qua 8g, tía tô 3 lá, sắc uống ngày 3 lần.Phù khi mang thai

NHỮNG BÀI THUỐC KINH NGHIỆM THỪA KẾ TÂM ĐẮC CHỮA PHÙ TRONG THỜI KỲ CÓ THAI

Bài 1: Có thai phù thũng (tử thũng).

* Công thức:

Bạch linh bì 12g Đại phúc bì 12g Trần bì 5g Bạch truật 12g
Mộc hương 4g Tang bạch bì 12g Sinh khưng bì 12g Tô ngạnh 12g
Ngải cứu 12g Đại táo 3 quả

* Cách chế và sử dụng: Các vị thuốc cho vào siêu đổ 3 bát nước sắc kỹ lấy 1 bát, riêng vị Mộc hương không sắc để ngoài lúc thuốc đã được rót ra bát mài vào uống, ngày 2 lần mỗi lần 1/2 bát.

Bài 2: Có thai gần đến kỳ sinh phù thũng toàn thân (tử thũng)

* Công thức:

Tử tô cả cành và lá 100g

Vỏ gừng tươi 40g

* Cách chế và sử dụng: Tử tô thái nhỏ cùng vỏ gừng cho vào siêu đổ 3 bát nước bịt kín miệng nồi đun sôi, xông cho ra mồ hôi càng nhiều càng tốt, sau đó rót ra uống 1 bát nước thuốc.

Bài 3: Thai tiền sản hậu phù thũng (tử thũng)

* Công thức:

Ích mẫu 300g Xuyên khung 50g Hương phụ tứ chế 100g Mộc hương 150g
Xuyên quy 100g Khương hoạt 20g

* Cách chế và sử dụng: Tất cả tán thành bột mịn, ngày uống 2 lần, mỗi lần 10g với nước chè.

Bài 4: Có thai 5-7 tháng phù 2 chân (tử thũng)

* Công thức:

Mộc qua 8g Tử tô 8g Cam thảo 4g Hương phụ 8g
Thương truật 8g Ô dước 8g Phòng kỷ 4g Trần bì 4g
Thiên tiên đằng 8g Khương bì 12g

* Cách chế và sử dụng: Cho vào siêu đổ 1 bát nước sắc lấy 1/2 bát uống sau giờ ăn cơm, ngày 2 lần.

LEAVE A REPLY